huisdieren

Er gaat heel wat levende have in zo'n huis zitten. Fijn dat je er normaal gesproken zo weinig van ziet.

Op zolder lijkt alles wel omwikkeld met spinrag, maar gelukkig zijn de meeste van het type hooiwagen: kleine lijfje, lange dunne poten. Veel beter dan het omgekeerde.



Houtvretertjes hebben overal sporen achtergelaten. Misschien zijn alleen hun sporen er nog en de kleine dierkens reeds lang aan hun eind gekomen. Maar je weet het niet.  Ze kunnen ook stilletjes verstopt de balken onder je dak weg zitten te knagen. Knagen doen ze zo kunstig dat ze eigenlijk hun naam schrijven in je hout.



Bij de grond bevinden zich legers pissebedden die met vereende krachten vochtige houten drempels en deurposten tot mooie aarde proberen te vermalen. Het is goed bedoeld, in het wild zijn het nuttige beestjes die hard aan afvalverwerking doen. Maar dat ze steeds binnen willen rondkruipen op de witte muur en de vloer heeft toch iets ongepasts. Vooral omdat ze overal dode schilden achterlaten en hardnekkige witte poep (?).



Alweer een bonus dat de houten vloer niet open hoeft om ons te confronteren met wat daar onder groeit en bloeit en ons altijd weer boeit. Kleine knaagdieren, amfibiën, weekdieren, geleedpotigen - zijn vast alle vertegenwoordigd in  hun eigen besloten ecosysteempje. Kwam Sir David ze maar mooi filmen dan konden we het leuk op tv bekijken, onze persoonlijke onderwereld.

waar slapen wij vandaag?

Vandaag was het de beurt aan de slaapkamer. Terwijl verder aan het dak gewerkt wordt, met lood en zink, wilde het andere team graag onder het dak aan het slopen. 's Ochtends begon het sluipenderwijs, toen er stroom moest komen, met een gat naar het stopcontact. Daarmee was de eerste stap gezet.



Omdat de plafonds soms alleen planken zijn, met kieren waar al van alles doorheen is gevallen, plakten ze overal plastic onder. Het effect is bijzonder, als van draperiën, die ruisen als de lucht beweegt.

 

Aan het begin van de middag moest het gaan gebeuren. Bijna leeg zag de slaapkamer er al kaal uit. Terwijl ie altijd gezellig was, met het schuine bed, vanwege het schuine dak, en de balken. Maar nu uitgediend en afgeschreven, en een beetje treurig.



Een uurtje stevig breken en hakken en de slaapkamer is niet meer. Alleen het plafond hangt nog in de lucht, maar morgenochtend komen de mannen met frisse energie en om 9 uur is dat ook verdwenen. Alles ruim baan voor de insectenspuit. Die drijft ook ons een paar dagen het huis uit.

openluchtkamer

Onze tuinkamer is nu meer tuin dan kamer als je ziet wat er nog van over is. Klimrozen en kamperfoelie zouden het prachtig doen op het skelet van het dak. De zon maakt decoratieve schaduwen op verwerende muren.


Twee weken was de wasmachine buiten bereik dus nu moest ie weer eens worden ingezet. Zij draaide samen met de droger haar rondjes onder de open blauwe hemel, en wij kregen er allemaal een vakantiegevoel van. De droger kan lekker vrij in de rondte blazen, zonder knellende slang, en niemand klaagt als de wasmachine ratelend aan het centrifugeren slaat. De enkele schone sok die in de modder valt draagt alleen maar bij aan de sfeer van improviseren -licht en luchtig.

daken maken

Donderdag en vrijdag werd er gewerkt aan het dichten van het dak. Dat betekent veel hameren want allerlei latten waren afgevoerd met het asbest en moesten weer teruggetimmerd. Of vervangen. Er was een grote ploeg want het dak dicht dat moet snel.


Zo kaal was het huis nog nooit en zal het decennia niet meer zijn. Weidse uitzichten vanaf de zolder. Omdat de zon zo mooi scheen begon je te verlangen dat het zo kon blijven, met ramen die ook open kunnen voor een zonnedak. De aanbouw hoefde helemaal niet onder zeil en staat er dagenlang open en bloot bij.


Het hout is goed, zeggen de kenners. Maar er hebben toch duizenden beestjes van het huis gegeten in de loop der eeuwen. Volgende week wordt er een lading vergif uitgestrooid over iedereen die er nog in zit te boren of te knabbelen. Het is maar beter dat wij dat niet zelf meemaken.

mannen in pakken

Dinsdag was het de dag van de mannen in de witte pakken. Die waren blauw, maar verder was het helemaal echt. Ze kwamen met groot materieel en bezetten het hele plein met vervoermiddelen en kraan. Iedereen kon zien hoe serieus dit is.



De Zone werd afgezet met gele verbodslinten en gifborden. Dat blokkeerde de hele verkeerscirculatie in het dorp. En mochten de post en krant nog wel bezorgd worden?



De mannen met maskers spoten de asbestplaten nat, wrikten de panlatten los en gooiden de stukken eternit in de bak die door een kraan werd weggedraaid naar een container op het plein.

Dat zagen wij van een afstand uit de auto, want wij mochten natuurlijk niet door het lint. Daar wordt op gelet door de DTA (Deskundig Toezichthouder Asbestverwijdering). Even schrokken wij dat poes Joost tussen de linten rondliep, maar dat bleek een dubbelganger. Want Joost moest binnen blijven.

Een uur na het begin van het werk was ook de inspectie al ter plaatse, om te kijken en foto's te maken.

Woensdagochtend om half acht stonden ze er weer, voor de rest. De zolder werd nogmaals helemaal afgedekt met zeil want elk vezeltje moet worden opgevangen. De inspectie controleert tenslotte of de zone kan worden vrijgegeven.

Blijkbaar zijn ze geslaagd want toen we vanavond thuiskwamen waren de linten weg. Van ons dak is nu bijna niets meer over. Tussen ons en de hemel alleen een zeil, of zelfs dat niet.

dakloos!

Nu is ook het grote dak compleet ontpand. Dit keer waren wij thuis en konden het helemaal volgen. De kraan kwam niet meer, dit keer ging het met een liftje en een slim scheef dakwagentje dat zijwaarts over de panlatten kan rollen.



Twee man die luchtig over de panlatten wandelden alsof ze zich niet 8 meter boven de grond bevonden. Zoveel mogelijk zetten ze de pannen meteen op het liftje. Als overreiken niet meer ging, deden ze een partijtje pannenwerpen, met sets van twee of drie. En als de afstand daarvoor te groot werd, dan pas maakten ze de extra stap van het wagentje, vanwaar ze de zaak moesten overladen.



Eentje bleef beneden om te stapelen en te sjouwen. Het huis is nu compleet ingebouwd door stapels dakpannen rondom. 2800 pannen, was uitgerekend.


De nesten van gierzwaluwen (en andere vogels) onder het dak zijn gedocumenteerd en alles besproken met de Gierzwaluwbescherming en de Vogelwerkgroep Nijmegen. Dertig foto's staan hier. Behalve veel nestmateriaal, spinrag en berkenzaad vonden we 1 gemummificeerde gierzwaluw, 1 eitje, en stukjes wespennest.



De zon scheen en de lucht was blauw, maar de voegenman zorgde voor een waterig element door de uitgehakte muur te gaan afspuiten. Hij gaf ons ook les over snij- en knipvoegen (gelukkig hoeven wij die niet), en maakte een voegenproef, in 3 kleuren. Mogen wij kiezen welke voegen er tussen onze ijsselstenen (! alweer) moeten komen -met kalk in elk geval, dat hoort.



En ziehier de mannen in beweging, met acrobatiek en watersluiers:

blauw dak

Vrijdag was het dak ineens blauw geworden. De hele achterkant was ontdaan van pannen en gehuld in dekzeil. De dakdekkers deden het met een kraan, die de hele oprit besloeg. Daar konden ze de pannen niet kwijt. Dus die kwamen in de tuin en op het straatje.


Oude holle heten ze. Echte, mooi rood en grijs gebakken, verweerd en allemaal een beetje anders.



Ze hebben al lang gediend maar worden bewaard. Want wie nog goed is, mag nog een ronde mee, terug het dak op. Dat gaat vooral om het nokje waarmee ze achter de panlat haken. Als het versleten en verbrokkeld is, moet de pan weg.





Dat gaan de dakdekkers uitzoeken volgende week, nadat de asbestmannen zijn geweest. Dinsdag zetten zij de boel af. Het wordt mooi weer, dat helpt, dan gaat alles door, en sneller.

heel erg werk

Onze 'zuidmuur', die de buren alleen zien, stond al jaren op het lijstje. Maar ja, uit het oog... Mooie muur met grote bakstenen in kruisverband, heb ik net geleerd (op een site met alle typen metselwerk).  Ooit wit maar inmiddels met slechte voegen.



Dus nu moest het. Het was een hard gelag, voor ons, dat 's ochtends om 8 uur het geslijp en geschraap begon om tot na theetijd door te dreunen. Maar vooral voor de man die het doen moest. Eenzaam op zijn steiger met oordopjes en stofkapje, ver van de wereld, de blik gericht op de voeg om uit te slijpen, uur na uur. Geen muziekje, geen gesprekje, alleen gezelschap van z'n dreunende machine. Zwaar!

Het viel niet mee, het voegwerk was 'taai' door alles wat er in de loop der eeuwen opgesmeerd was. Al met al kostte het hem 2 dagen, en dan nog een halve zaterdagochtend (jawel, vanaf 8 uur) met z'n tweeën.



De buren waren weg, hun huis werd keurig afgeplakt, als bij een plaats delict. Niet overbodig, want alles wat eraf kwam, kwam eraf als fijn gruis. En 20 uur slijpen levert veel gruis.



Vingersdik hier in de mysterieuze gaten in de muur. Een stuk of drie waarvan geen mens de functie weet -zaten daar vroeger balken in van iets naastgelegens? Hoe diep ze zijn zegt alles over de dikte van de muren trouwens. Ouwerwets dik.

Volgende week komen de nieuwe voegen. En daarna het wit: keimwerk.

omsteigerd!

We zijn omgeven door steigers. Waar je ook kijkt zie je buizen voor de ramen. Aan alle kanten stellages waarover je langs het huis kunt lopen op onverwachte hoogte. Buiten is de weg heel smal geworden, de vuilnisauto kan er niet meer door.



Waarom werk aan daken zo duur is snap je meteen beter. Het opzetten van de steigers kostte bijna 3 dagen. Het is een bouwwerk op zichzelf, meccano-achtig gepuzzel. Met heel veel onderdelen.



Raar dat we uit de ramen van slaap- en badkamer waar je alleen lucht zag volgende week een steigerman recht in de ogen kunnen zien. Maar een deel van de tijd moeten we weg, dan nemen de mannen in witte pakken het over. Om 240 vierkante meter asbest op verantwoorde wijze te verwijderen.

Buiten schijnt de septemberzon, met hier en daar tekenen van herfst. Maar binnen is het al helemaal najaar, nu de steigers het licht wegnemen en om 6 uur de lamp aan moet..

recht zo die gaat!

Donderdag was poerendag: de mannen moesten enorm veel meten en stellen. Hele bouwsels met latten werden gemaakt. De vier 'poten' van de twee gebinten hebben alle een andere lengte, dus ook de hoogte van de poeren werd verschillend.



De laser en waterpas lieten zij nauwelijks los in hun vasthoudendheid alles haaks en recht te krijgen. Aan het eind van de dag stonden er vier nieuwe poeren, van de donkere stenen - want architect en bouwers waren het eens dat dat het beste was. Eigenlijk hadden ze geloof ik nog oud moeten wezen maar dat ging blijkbaar niet zomaar.



De gebinten zweven nog steeds. De ene 2 meter van de plek waar z'n nieuwe poeren klaar staan. Daar moet ie op worden gehesen met een kraan door het dak, dus voorlopig blijft ie hangen, tot het dak eraf is.

poeren

Eén van de meer intrigerende termen voor de leek: de poeren. Ze worden vaak genoemd in bestek en offerte. We bleken ze al te hebben: ze houden het gebint omhoog.



Hielden, eigenlijk, want ze zijn verwijderd, wegens vergaan metselwerk en verbrokkelde baksteen. Omdat het dak steunt op het gebint dat steunt op z'n poeren gaat dat niet zonder meer. Stempelen!



Zo hangt temidden van steunende stempels een zwevend gebint, wachtend op z'n  nieuwe poeren. Van mooie donkere baksteen.



De poeren die het een eeuw of twee hebben volgehouden met z'n vieren moeten, naast de nieuwe stenen voor hun opvolgers,  in de aanhanger, op weg naar de roemloze stort.  Net zo gemakkelijk. Het leven is meedogenloos.

writing on the wall

Het is nogal cryptisch, wat hier staat, maar het gaat over de vloeren, dat kunnen wij zien. Het boezemt vertrouwen in dat lege muren worden aangegrepen voor het overbrengen van een boodschap. Dat er in vaktaal gecommuniceerd wordt via een ad-hoc prikbord. Zo kan iedereen zien wat de bedoeling is. Snappen doen alleen ingewijden. Precies zoals het hoort!

De slotgracht om het huis is er nog maar de afbrokkelende fundamenten zijn bijgewerkt met stenen en cement. En we hebben een deur minder inmiddels. Dat is wel best want we hadden er nogal veel, buitendeuren: vijf, plus twee luiken. Minder deuren meer muren, dat is prima.



Op deze plek komt straks een klein keukenhoekje: gootsteen en iets om koffie te maken, koelkastje misschien ook. Maar nu gaat eerst het echte werk beginnen: komende dagen de steigers, en dan het dak.

uitgegraven

Gisteren is om het huis een geul gegraven, alsof er een slotgracht omheen was. De bakstenen onder straatniveau waren na een eeuw of twee deels verbrokkeld. Trouwens veel "IJsselstenen" onder ons huis in het Land van Maas en Waal -alsof we hier geen klei genoeg hebben!



In de aanbouw werd nog wat gegraven en geharkt, toen kwamen folie en ijzeren rasters. Dat zag er niet zo mooi uit als de aarden vloer. Toen we vanmiddag thuiskwamen was er een cementwagen in leeggekieperd. Jammer dat we daar niet bij waren!



Zo'n ruimte vol vloeibaar cement riep wel gedachten op over enge misdaadverhalen waar mensen in beton gegoten worden. Poes Joost wordt streng bewaakt. Dat hij niet ons beton verpest met poezepootjes om vervolgens opgeslorpt te worden.

het leven gaat door

Zonder bijkeuken hebben de wasmachine en droger ook geen thuis meer. Maar het wassen moet doorgaan. Dus zetten de mannen van Claassen ze nog voor één weekeinde terug in de uitgeholde aanbouw, op een stuk multiplex aan losse slangen.

Daar deden ze het prima op. Drie keer achtereen gedraaid, om in het vooruit alles gewassen te hebben. Nou houden ze even vakantie tot er weer vaste grond onder hun voeten ligt. De vloer wordt deze dagen gestort.